![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71459425_2456482267803527_624269154261663744_o-1024x683.jpg)
“การเสียสละที่ยิ่งใหญ่ คือการยกหัวใจให้เป็นโพธิสัตว์ เป็นการสละลมหายใจของท่าน เพื่อต่อลมหายใจให้พระพุทธศาสนา ดังโอวาทธรรมที่สมเด็จพระพุฒาจารย์ ( เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) วัดสระเกศฯ มอบให้ไว้ว่า เราตายได้แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้”
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/31562825_1961614920546850_620304027569094656_o-1024x683.jpg)
เราตายได้แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้”
โอวาทธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ ( เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) วัดสระเกศฯ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71495902_2456512894467131_1866219382384885760_o-1024x683.jpg)
สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ
พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ
เพราะความสัมพันธ์ระหว่างแม่พ่อกับลูกนั้น มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตอย่างไร
ความสัมพันธ์ระหว่างครูบาอาจารย์กับศิษย์ ก็มีความหมายต่อการเติบโตทางจิตวิญญาณเช่นนั้น
การที่จะก่อเกิดพุทธบุตรผู้มีอุดมการณ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาสักรูปหนึ่งไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องมีพระอุุปัชฌาย์ครูบาอาจารย์ผู้ให้แนวทาง ให้ความคิด ให้สติปัญญา เพื่อบ่มเพาะตนเองให้ก้าวหน้าทางธรรมจนกระทั่งพึ่งตนเองได้ และเป็นที่พึ่งของผู้อื่นได้
ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น เล่าว่า พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร เป็นพระสงฆ์รุ่นแรกๆ ที่ผ่านการอบรมเป็นพระวิทยากรตามหลักสูตร “พระวิทยากรบรรยายธรรม” ที่มุ่งเน้นคืนพระสงฆ์ให้ชุมชนท้องถิ่น ซึ่งหลักสูตรดังกล่าวฝึกอบรมโดย กลุ่มใต้ร่มพุทธธรรม สถาบันพัฒนาพระวิทยากร ในกำกับสำนักงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมฯ วัดสระเกศ มีท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ ในขณะนั้น เป็นเลขานุการ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249945.jpg)
คารวาลัย “พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร” ต่อลมหายใจพระพุทธศาสนา “พระวิทยากรกระบวนธรรม” ผู้สละชีวิตเพื่อรักษาสามเณรน้อย
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71672185_1632517293550874_4126904761851052032_o-1024x1024.jpg)
สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ
คำสดุดี พระใบฎีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร น้อมบูชาดวงจิตผู้เสียสละ โดย กลุ่มใต้ร่มพุทธธรรม สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ ๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งเป็นวันประกอบพิธีบำเพ็ญกุศลศพ พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร (น.ธ.เอก,ป.ธ.๑-๒,พธ.บ.,พระธรรมวิทยากร)โดย สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71496006_1631932343609369_476700284198846464_o-724x1024.jpg)
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71763438_1631932393609364_5171447207739523072_o-1-791x1024.jpg)
โปรดประทานผ้าไตร ดอกไม้จันทน์ และหีบเพลิงให้เจ้าคณะจังหวัดนครราชสีมาเชิญไปประกอบพิธีฌาปนกิจศพ พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร (ไวยขุนทด) อดีตเลขานุการเจ้าคณะตำบลโนนไทย เขต ๑ ณ เมรุวัดโนนไทย ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/72194669_1633552680114002_7655708436943863808_o-1024x683.jpg)
ขอขอบคุณภาพจาก สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม
และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา
พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ
โดยมี นายเทวัญ ลิปตพัลลภ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ผู้กำกับดูแลสำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี
รำลึกวันวาน…มโนปณิธาน พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ตอนที่ ๓๗
โดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249944.jpg)
สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71407253_2454267031358384_1543747521199734784_o-1024x683.jpg)
ในการนั้น โยมแม่ประกอบ ไวขุนทด ได้ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนตอนหนึ่งว่า“ลูกบอกแม่เสมอว่า เขาตายได้ แต่คนอื่นห้ามตาย แม่ก็เสียใจมาก ไม่นึกไม่คิด ในฐานะที่เป็นลูกแม่ ได้บวชเป็นพระในพระพุทธศาสนา แล้วลูกก็มาสิ้นลมหายใจสุดท้าย แม่ก็สุดๆ แทบจะรับไม่ได้ แต่ก็ต้องทำใจ แม่มาเห็นคนที่มาในงาน แม่ก็โอ… ลูกแม่ แค่เด็กบ้านนอกพื้นๆ แม่ก็นึกไม่ถึงว่า คนที่มาในงานก็มากันทั้งเจ้าใหญ่นายโตที่เราไม่เคยรู้จัก”
![พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71139736_1629800483822555_618922809036374016_o-1024x683.jpg)
“คนเราเกิดมา เพื่อทำหน้าที่บางอย่าง
ซึ่งเราไม่รู้ว่าอะไร เราทำได้แค่ทำทุกหน้าที่ให้ดีที่สุด”
พระใบฎีกา ธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร
“เช้าวันจันทร์ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๒ พระรูปหนึ่ง ตัดสินใจใช้ร่างกายของตนยึดเหนี่ยวกับท้ายรถที่กำลังไหลลงจากภูเขา เพื่อเป็นเครื่องป้องกันมิให้สามเณรที่อยู่บนรถหกหายตกหล่นลงจากรถแม้แต่รูปเดียว นี่คือ การประพฤติพรหมจรรย์ด้วยหัวใจที่แข็งแกร่ง มิได้กริ่งเกรงถึงภยันตรายอันใกล้เข้ามาถึงที่จะเกิดกับตนโดยแท้ ในวินาทีนั้น อะไรคือปัจจัยทำให้ท่านตัดสินใจเช่นนั้น?
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71380810_2456475011137586_1934881194889969664_o-1024x683.jpg)
สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ
พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ เมตตาเขียนบทความ “ในโลกนี้มีอะไร ที่เราแลกได้ด้วยชีวิต?” หลังจากเกิดเหตุลงในนสพ.คมชัดลึก คอลัมน์ เย็นกายสุขใจ เมื่อวันพฤหัสที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๒ ข้างต้น และอีกตอนหนึ่งว่า
“คนที่ทำความเพียรนั้น แม้จะต้องตายไปในขณะกำลังทำ ความเพียรพยายามอยู่ ก็จะไม่มีผู้ใดมาตำหนิติเตียนได้ เพราะได้ทำหน้าที่เต็มกำลังแล้ว”
( บทสนทนาที่พระมหาชนกตรัสตอบนางมณีเมขลา ในขณะที่ว่ายน้ำอยู่กลางทะเลมา ๗ วัน ๗ คืน)
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249978_0.jpg)
คณะกรรมการอำนวยการ สถาบันพัฒนาพระวิทยากร และ พระครูใบฎีกามงคล วชิรปัญโญ
.สถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ
จัดแสดงนิทรรศการ “การศึกษาคณะสงฆ์”
ในงานมหกรรมทางการศึกษา Edulife Expo ๒๐๑๘
ระหว่างวันที่ ๙ – ๑๑ มีนาคม ๒๕๖๑
ณ รอยัล พารากอน ฮอลล์ ชั้น ๕ ศูนย์การค้าสยามพารากอน
“ไม่มีใครรู้ว่า ในวินาทีนั้นท่านคิดและตัดสินใจจากอะไร?
เท่าที่รู้จักในฐานะพระน้องชายรูปหนึ่ง ที่ทำงานร่วมกันมานาน ทำให้มั่นใจได้เลยว่า ในวินาทีนั้นท่านไม่กลัว แม้แรงรถที่ส่ายไปมาในขณะที่ไหลลงจากเขา แม้ท่านจะโซเซไปตามแรงเหวี่ยงของรถ เชื่อแน่ว่าท่านต้องกำมือให้แน่นกว่าเดิม
เพราะหากไม่ทำเช่นนั้น สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ มีสามเณรค่อย ๆ หล่นจากรถ และถูกรถทับทีละรูปๆ มิใช่เพียงแต่มือที่แข็งแรง แต่ยังต้องใช้หัวใจที่แข็งแกร่งแกล้วกล้า เพื่อให้มั่นใจถ้าจะมีใครหล่นลงไป ต้องไม่ใช่สามเณรที่ต่างตื่นตกใจอยู่บนรถ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249953-1.jpg)
“สุดแรงกำลังเกินต้านทาน ผนวกกับมืออ่อนล้า และท่านก็ตกลงมาจากรถในที่สุด”
สติสุดท้ายของท่าน คงบอกตัวเองว่าความเพียรพยายามที่ผ่านมา ท่านได้ทำหน้าที่ของตนอย่างสุดกำลัง แม้ว่าหลังจากนั้น คือ รถคันที่ท่านเพิ่งตกลงมา ไหลลงมาทับลมหายใจสุดท้ายของท่าน
“ไม่มีคำกล่าวลาใดที่ควรค่า ไม่มีน้ำตาใดมีความหมาย ความตายคือความตาย ไม่เคยให้โอกาสใครเป็นครั้งที่ ๒ สิ่งที่เราจดจำ คือ ความงดงามในการสละชีพเพื่อรักษาธรรมของท่าน การทำหน้าที่เพื่อคนหมู่มากอย่างสมบูรณ์ ด้วยคุณความดีที่ปฏิบัติมา ไม่มีใครตำหนิความเพียรพยายามที่ท่านกระทำอย่างดีที่สุดแล้วในครั้งนี้
“…ขอถวายความอาลัย “พระใบฎีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร”
ท่านเป็นพระสงฆ์ที่ทุ่มเทเพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง ทำงานอย่างไม่รู้เหน็ดเหนื่อย
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/09KLE6S1_0310201911-1-1024x500.jpg)
นสพ.คมชัดลึก คอลัมน์ เย็นกายสุขใจ วันพฤหัสที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๒
“แม้ร่างกายจะแยกแตกสลาย
แต่ความดียังธำรงไว้ อยู่ในใจของทุกคน”
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71388745_1629799293822674_7261682034060296192_o-1024x683.jpg)
พระใบฎีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร เป็นพระสงฆ์รุ่นแรกๆ ที่ผ่านการอบรมเป็นพระวิทยากรตามหลักสูตร “พระวิทยากรบรรยายธรรม” ที่มุ่งเน้นคืนพระสงฆ์ให้ชุมชนท้องถิ่น ซึ่งหลักสูตรดังกล่าวฝึกอบรมโดย กลุ่มใต้ร่มพุทธธรรม สถาบันพัฒนาพระวิทยากร ในกำกับสำนักงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมฯ วัดสระเกศ มีท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ ในขณะนั้น เป็นเลขานุการ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71139253_1629799020489368_3510610575879045120_o.jpg)
โดยท่านได้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นพระวิทยากรที่วัดเขานกกระจิบ จังหวัดราชบุรี และการฝึกอบรมพระวิทยากรในครั้งนั้น ท่านอาจารย์เจ้าคุณได้เดินทางไปให้โอวาทและเปิดการฝึกอบรม หลังจากนั้น ท่านก็ได้ปฏิบัติศาสนกิจร่วมกับพระวิทยากร กลุ่มใต้ร่มพุทธธรรม สืบมา ด้วยหัวใจที่มุ่งมั่น เพื่อปฏิบัติงานสนองคุณพระศาสนา ท่านได้พัฒนาตนเองขึ้นมา ด้วยเวลาอันรวดเร็ว จนได้เป็นกำลังสำคัญของงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก ในทุกมิติ และในทุกโอกาสที่พระวิทยากรกลุ่มใต้ร่มพุทธธรรมมารับฟังข้อคิดเห็นในการทำงานจากอาจารย์เจ้าคุณ ท่านก็จะตามมาด้วยเสมอ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249951.jpg)
ผลงานสำคัญ ที่ท่านฝากไว้ คือ การเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจยังจังหวัดชายแดนภาคใต้ ตามโครงการ “ธรรมะเยียวยาใจสายใยปลายด้ามขวาน” เป็นโครงการเดินทางไปให้กำลังใจตำรวจ ทหาร และชาวพุทธในชายแดนใต้ นั่นคือ แรงบันดาลใจ ให้ท่านมีความทุ่มเทในการปฏิบัติงาน สามารถเสียสละชีวิต เพื่อปฏิบัติศาสนกิจด้านการเผยแผ่ ในทุกกรณี และ งานสุดท้ายของท่าน คือ “สละตัวเองเพื่อรักษาชีวิตของสามเณรน้อยไว้ ถึง ๑๐ ชีวิต จนตัวท่านตกจากรถกระบะมรณภาพ”
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71497336_1629799440489326_7658212149474361344_o-1024x683.jpg)
ขอดวงวิญญาณพระใบฏีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร จงรุ่งเรืองเหมือนงานพระศาสนาที่ท่านยอมเสียสละชีวิตอุทิศเป็นพุทธบูชา
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/31460886_1961615717213437_4438267595635818496_o-1024x683.jpg)
พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
โดยสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ขยายงานตามมติมหาเถรสมาคม ที่ ๔๑๒/๒๕๕๖ ที่เห็นชอบให้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ เป็นหน่วยงานของคณะสงฆ์ในการสนับสนุน การดำเนินภารกิจด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกและสร้าง เครือข่ายขับเคลื่อนงานเผยแผ่พระศาสนาเชิงรุกทั่วประเทศ จนเกิดการขับเคลื่อนของพระสงฆ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกด้วยความเสียสละชีวิตเพื่อรักษาธรรมมาโดยตลอด
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/71005944_1629801077155829_2880984953154174976_o-1024x683.jpg)
“วันนี้ ไม่ใช่เมื่อวาน และวันนี้ ไม่ใช่พรุ่งนี้
เพราะวันนี้คือวันนี้ จึงต้องทำวันนี้ ให้ดีที่สุด“
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/72162532_1630501453752458_5848327679857655808_o-1024x1024.jpg)
. จาร จำ จาก ใจ | รวบรวมสเตตัสเฟซบุ๊กสอนใจ ของ พระใบฎีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/S__7249950.jpg)
ความเป็นผู้ฉลาดในการดำเนินจิตให้สมาธิตั้งอยู่นาน
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/70821684_1624343967701540_6182067602492227584_n.jpg)
ในขณะเดียวกัน การฝึกจิตตนเองให้มีกำลังในการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาได้อย่างเต็มกำลัง พระภิกษุสงฆ์ทุกรูปจักต้องเจริญสติ บำเพ็ญสมาธิเป็นวิถีการปฏิบัติเพื่อการพ้นทุกข์ทางใจเฉพาะตน เพื่อให้ดำรงสติอยู่ในปัจจุบันขณะ ในบันทึกเกี่ยวกับการฝึกสมาธิของท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น อธิบายการฝึกสมาธิต่อมาเกี่ยวกับ ความเป็นผู้ฉลาดในการดำเนินจิตให้สมาธิตั้งอยู่นาน ดังนี้
เมื่อเข้าสมาธิได้แล้วต้องฉลาดที่จะดำเนินจิตเพื่อให้สมาธิตั้งอยู่ได้นาน เพราะเมื่อเข้าสมาธิได้แล้วจิตจะไม่มีที่ยึด เนื่องจากกำลังสมาธิทำให้ลมหายใจหดหายไป ก็เหลือแต่สภาวะจิตที่ต้องพบกับปรากฏการณ์แปลกใหม่ของสภาวะที่หมุนเวียนกันเกิดขึ้น
วิธีการดำเนินจิตขณะก้าวเข้าสู่ความว่าง
โดยให้ยึดความว่างเป็นอารมณ์แล้วเฝ้าสังเกตทุกสภาวะที่ปรากฏขึ้นในความว่างนั้น แสงปรากฏก็ให้รู้แสง แสงเปลี่ยนตัวเองเป็นเฉดสีต่างๆ ก็ให้รู้การเปลี่ยนเป็นเฉดสีต่างๆ ปรากฏเหมือนล่องลอย ก็รู้ ปรากฏเหมือนดำดิ่งลง ก็รู้ ปรากฏเหมือนหมุนคว้าง ก็รู้ ปรากฏเหมือนตัวขยายพองออก ก็รู้ ปรากฏเหมือนตัวหดเล็กลง ก็รู้ ตัวหนัก ก็รู้ ตัวเบา ก็รู้ แสงเกิดขึ้นก็กำหนดรู้แสงนั้นแหละเป็นอารมณ์ไว้ก่อน
ที่จริง อาการเหล่านี้เป็นสภาวธรรมอย่างหนึ่ง จะเรียกว่าธรรมารมณ์ ก็ได้ ก็เป็นสิ่งที่จิตคิดนึกปรุงแต่งขึ้นมานั่นแหละ แต่เป็นความนึกคิดปรุงแต่งในขณะจิตดำเนินไปสู่ความสงบ
เมื่อเกิดความลังเลสงสัย ไม่มั่นใจ หวาดกลัว กริ่งเกรงว่า สิ่งที่เกิดขึ้นนั้นจะเป็นอะไร ตัวเรายังมีอยู่ไหม หรือตัวเราไม่มี ก็กลับไปดูลมหายใจ
จะเรียกว่าพลิกขณะจิตหรือเปลี่ยนความคิดไปให้ความสนใจอยู่กับลมหายใจก็ได้ แล้วลมหายใจก็จะเด่นชัดขึ้นมา เห็นลมหายใจละเอียด ถอยออกไปเป็นเห็นลมหายใจหยาบ จากนั้นกายก็จะปรากฏชัดขึ้น และเกิดความรู้สึกทางกาย รู้เย็น ร้อน ปวด เมื่อย เหน็บชา จากนั้นก็ดำเนินจิตกลับมากำหนดเพ่งจับจ้องจดจ่อความสนใจไปที่ลมหายใจอีกครั้ง จิตก็จะย้อนกลับเข้าไปสู่ความว่างตามเส้นทางเดิม โดยเกาะยึดลมหายใจเข้าไป ลมหายใจหดหายไป ก็จะเหลือเพียงความว่าง แล้วจิตก็จะดำเนินไปสู่สภาวะตามธรรมดาของจิตเช่นเดิม สภาวะใดปรากฏ ก็กำหนดรู้สภาวะนั้น
บางขณะจิตจะนิ่งอยู่กับความว่าง สั้นบ้าง ยาวบ้าง บางขณะจิตหนึ่งจะผุดคำถามขึ้นมา อีกขณะจิตหนึ่งตอบ เป็นการผุดคำถามตอบขึ้นมาภายใน
บางขณะเพ่งพินิจพิจารณาไตร่ตรองธรรม บางขณะดึงอารมณ์อดีตขึ้นมานึกคิดปรุงแต่ง บางขณะรับรู้อารมณ์ภายนอกที่วิ่งเข้ามากระทบ เช่นเสียงที่เกิดขึ้นในขณะนั้นๆ เพียงขณะที่รับรู้ จิตก็จะปล่อยวางแล้วตัดเข้าสู่ความว่างภายใน
สภาวะในขณะนั้น เหมือนจิตสร้างครอบแก้วขึ้นมาครอบตัวเองไว้ แล้วดำเนินจิตไปตามกระบวนการภายในของจิต สติจะสร้างระบบตัวเองขึ้นมาให้คอยวางการรับรู้อารมณ์ภายนอก แล้วตัดเข้าสู่ความว่างภายใน ไม่ว่าหูจะได้ยินเสียงอะไร กายจะสัมผัสอะไร จิตก็จะเพียงแค่รับรู้แล้วสติก็จะตัดเข้าสู่ความว่างภายใน ชื่อว่า “ฉลาดในการดำเนินจิตเพื่อให้สมาธิดำรงอยู่ได้นาน”
จากคอลัมน์ มโนปณิธาน พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)
คารวาลัย “พระใบฎีกาธีรศักดิ์ ธมฺมธีโร” ต่อลมหายใจพระพุทธศาสนา
“พระวิทยากรกระบวนธรรม” ผู้สละชีวิตเพื่อรักษาสามเณรน้อย
โดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์
หน้าธรรมวิจัย นสพ.คมชัดลึก วันอังคารที่ ๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๒
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2019/10/09KLE6S1_08102019-111-666x1024.jpg)