!["พระพุทธมงคลชินสีห์วชิรมุน " : กราบขอบพระคุณ ภาพจากวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/06/DSC01115888.jpg)
วันนี้วันพระ วันพฤหัสบดีที่ ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๘
“ปูชา จ ปูชนียานํ เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.
ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์
ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2023/02/S__11714563-1024x688.jpg)
ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต
บอกเล่าปฏิปทาในการ ครองตน ครองคน ครองงาน
เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”
สำหรับ สองตอนนี้ ผู้เขียนได้ลำดับเส้นทางชีวิตของท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ตั้งแต่เกิดจนถึงการวางรากฐานงานพระธรรมทูตในพระพุทธศาสนา
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/07/6E8C28CB-B448-4A85-A07E-B23DAB6CA3D9-2-1024x552.jpg)
๕๔.
ลำดับชาตกาลโดยสังเขป สู่ความยิ่งใหญ่ตลอดกาล
ชีวิตของพระสงฆ์รูปหนึ่ง เมื่อแรกตั้งใจบรรพชาเป็นสามเณรเพียง ๗ วัน แต่กลับดำรงตนอยู่ในสมณเพศตลอดมาตราบเข้าสู่วัยชราจนคืนสู่ธรรมชาติ และสามารถสร้างคุณูปการแก่พระพุทธศาสนาได้อย่างอัศจรรย์ เหมือนชีวิตเกิดมาเพื่อต่อลมหายใจให้พระพุทธศาสนา
เป็นระยะเวลากว่า ๔๐ ปี ที่พระธรรมทูตสามารถยืนได้อย่างสง่างาม และพระพุทธศาสนาได้เดินทางไปทั่วทุกมุมโลก ก็เพราะความกล้าหาญทางธรรมของท่านที่อุทิศชีวิตเพื่อพระพุทธศาสนาถวายเป็นปฏิบัติบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
![เด็กชายเกี่ยว โชคชัย](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/03/วัยเยาวว์หลวงงพ่อสมเด็จ-.jpg)
เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) นามเดิมว่า เกี่ยว นามสกุล โชคชัย นามฉายา อุปเสโณ เกิดเมื่อวันที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ.๒๔๗๑ ณ บ้านเฉวง ตำบลบ่อผุด อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฏร์ธานี
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/01/102948297_3236076339746322_2111039662322512319_o.jpg)
เมื่อยังเยาว์ ได้ศึกษาระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนประจำหมู่บ้านจนจบประถมปีที่ ๔ กระทั่งอายุได้ ๑๒ ปี บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดภูเขาทอง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฏร์ธานี แม้เจตนาจะบวชเพียงแค่ ๗ วัน แต่ด้วยปุพเพกตปุญญตา ทำให้เจ้าประคุณสมเด็จฯ ยังคงมั่นในสมณเพศต่อมา หาได้คิดลาสิกขาไม่ โยมมารดาจึงนำไปฝากไว้กับท่านพระครูอรุณกิจโกศล (หลวงพ่อพริ้ง) วัดแจ้ง ตำบลอ่างทอง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
![สามเณรเกี่ยว โชคชัย ในความดูแลของพระครูปลัดเทียบ ธมฺมธโร](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/04/230A4FD5-C9EB-4412-A324-6BF14F626549-3-1024x703.jpg)
![สามเณรเกี่ยว โชคชัย ในความดูแลของพระครูปลัดเทียบ ธมฺมธโร](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/04/230A4FD5-C9EB-4412-A324-6BF14F626549-2-1024x777.jpg)
เจ้าประคุณสมเด็จฯ เป็นผู้ฝักใฝ่ในการศึกษา มีวิริยะ อุตสาหะ จนหลวงพ่อพริ้งเห็นอุปนิสัย ได้นำไปฝากไว้กับเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) โดยอยู่ในการปกครองของพระธรรมเจดีย์ (เทียบ ธมฺมธโร) ณ วัดสระเกศฯ กรุงเทพมหานคร
![พิธีอุปสมบท สามเณรเกี่ยว โชคชัย ได้รับฉายาว่า "อุปเสโณ" หมายถึง “ผู้ยังชนทุกชนชั้นให้เลื่อมใส”](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/06/พระธรรมเจดีย์-เทียบ011-5.jpg)
ต่อมา พ.ศ. ๒๔๙๒ เมื่อมีอายุครบอุปสมบท ก็ได้อุปสมบทที่วัดสระเกศฯ โดยมีเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช ญาโณทยมหาเถระ (ครั้งดำรงสมณศักดิ์ที่ พระธรรมวโรดม) ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์
![สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) และ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระอุปัชฌาย์](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/04/37924B82-5127-4C27-8F93-6A674FF9919A-3777700-scaled.jpg)
๕๕. ลำดับเส้นทางชีวิตในพระพุทธศาสนา กับการวางรากฐานงานพระธรรมทูต
พ.ศ.๒๔๘๙ สอบได้นักธรรมชั้นเอก
พ.ศ.๒๔๙๗ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค
พ.ศ. ๒๔๙๗ ไปร่วมประชุมฉัฏฐสังคีติ ณ ประเทศพม่า
![สังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ ๖ : พ.ศ.๒๔๙๗ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ไปร่วมประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ ณ ประเทศพม่า นับเป็นการเปิดวิสัยทัศน์ระดับนานาชาติเป็นครั้งแรก และต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๐๐ ได้ไปร่วมอรรถกถาสังคายนาฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/06/8FB2120E-7FF2-404C-B653-E94C4D233A73-2.jpg)
พ.ศ. ๒๔๙๘ เป็นกรรมการพิเศษแผนกตรวจสำนวนแปลวินัยปิฎก ฉบับปี ๒๕๐๐ ของคณะสงฆ์
พ.ศ. ๒๕๐๐ ไปร่วมประชุมอรรถกถาสังคายนา ณ ประเทศพม่า
![สังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ ๖ : พ.ศ.๒๔๙๗ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ไปร่วมประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ ณ ประเทศพม่า นับเป็นการเปิดวิสัยทัศน์ระดับนานาชาติเป็นครั้งแรก และต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๐๐ ได้ไปร่วมอรรถกถาสังคายนาฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/06/875960CA-3205-4405-8073-662EA2B621BE-2-1-1024x628.jpg)
พ.ศ. ๒๕๐๒ เป็นผู้ช่วยอธิการบดี มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พ.ศ. ๒๕๐๕ เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปดูการศาสนา และเพื่อศาสนสัมพันธ์ ที่ประเทศเกาหลี ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ฯลฯ
พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็นประธานคณะกรรมการต้อนรับสมณทูต จากไต้หวัน
![เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เป็นประธานคณะกรรมการต้อนรับสมณทูต จากไต้หวัน](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2023/02/LINE_ALBUM_เจ้าประคุณสมเด็จ_๒๓๐๑๑๑_19-1024x619.jpg)
พ.ศ. ๒๕๐๗ เป็นเลขาธิการมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (ปัจจุบัน คือ อธิการบดีมหาวิยาลัย) ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะภาค ๙ เป็นหัวหน้าอำนวยการพระธรรมทูต สายที่ ๘
![สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) และ เจ้าพระคุณสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกพระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/05/1A3AA3CF-6DB5-454D-9B21-C8F8B3E2012E-scaled.jpg)
พ.ศ. ๒๕๐๘ ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๙ เป็นเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช
พ.ศ. ๒๕๑๐ เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์ การศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศลาว ศรีลังกา ญี่ปุ่น ไต้หวัน และฮ่องกง ในความอุปถัมภ์ขององค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.)
พ.ศ. ๒๕๑๒ เป็นกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
พ.ศ.๒๕๑๓ เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสระเกศฯ เป็นกรรมการยกร่างหลักสูตรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/07/2643AB5C-D29C-42C8-BD77-9153CF84D99E-scaled.jpg)
พ.ศ.๒๕๑๔ ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
พ.ศ.๒๕๑๕ เป็นหัวหน้าคณะไปปฏิบัติศาสนกิจที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ตามคำนิมนต์ของรัฐบาลประเทศสหรัฐอเมริกา
พ.ศ.๒๕๑๖ เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
พ.ศ.๒๕๒๔ ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๑๐ เป็นรองประธานสภาสงฆ์แห่งโลก
พ.ศ.๒๕๒๕ ไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อสาธิตอุปสมบทกรรม และอุโบสถกรรมตามแบบคณะสงฆ์ไทยที่ประเทศศรีลังกา
![สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ประธานกรรมาธิการ สังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎก ในมหามงคลสมัยเฉลิมพระชนมพรรษา ๖๐ พรรษาของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลทีี่ ๙](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/06/BEF20340-9684-4DDA-933C-543FC533B1E3-2888.jpg)
พ.ศ.๒๕๒๘ เป็นประธานกรรมาธิการสังคายนาพระธรรมวินัย ตรวจชำระพระไตรปิฎกในมหามงคลสมัยพระชนมพรรษา ๕ รอบของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
พ.ศ.๒๕๓๒ ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก เป็นประธาน คณะกรรมการสำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
พ.ศ.๒๕๓๔ เป็นประธานคณะกรรมการจัดการชำระและพิมพ์อรรถกถาพระไตรปิฎกเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในมหามงคลวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๑๒ สิงหาคม
พ.ศ.๒๕๓๕ เป็นประธานกรรมการศูนย์ควบคุมการไปต่างประเทศสำหรับพระภิกษุ สามเณร (ศ.ต.ภ.) เป็นรองแม่กองงานพระธรรมทูต
พ.ศ.๒๕๓๕ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ณ ประเทศไต้หวัน
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/07/2090E390-99FA-4CA3-9106-70258A63A70C-3-1024x893.jpg)
พ.ศ.๒๕๓๗ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวออสเตรเลีย ณ ประเทศออสเตรเลีย
พ.ศ.๒๕๓๙ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจ และสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาในประเทศเยอรมนี
พ.ศ.๒๕๔๐ ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการฝ่ายเผยแผ่พระพุทธศาสนา มหาเถรสมาคม เป็นประธานคณะกรรมการช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติและอุบัติภัย
พ.ศ.๒๕๔๑ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ณ ประเทศไต้หวัน
พ.ศ.๒๕๔๒ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อเปิดวัดไทยนอร์เวย์ และสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาในภาคพื้นยุโรป เช่น ประเทศสวีเดน เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส และ สวิตเซอร์แลนด์
พ.ศ.๒๕๔๓ เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ณ ประเทศไต้หวัน
พ.ศ.๒๕๔๕ เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจ ณ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/04/20708183_10207239342341966_9192998627004867932_n.jpg)
พ.ศ.๒๕๔๗ เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช
พ.ศ.๒๕๔๙ ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา
พ.ศ.๒๕๕๐ ริเริ่มให้จัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนา ภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/03/961D25A8-B661-4CB5-9512-5922B92A41B1.jpg)
พ.ศ.๒๕๕๑ จัดตั้งสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ภายใต้การกำกับของมหาเถรสมาคม โดยการสนับสนุนของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นศูนย์กลางด้านความมั่นคงของพระพุทธศาสนา
![สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) และคณะพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/04/พระครูประโชติ2.jpg)
พ.ศ.๒๕๕๓ ให้กำเนิดพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีพระบัญชาให้อัญเชิญพระคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนา ๒,๐๐๐ ปี จากประเทศนอร์เวย์ มาประดิษฐานเป็นการถาวร ณ บรมบรรพต ภูเขาทอง
พ.ศ.๒๕๕๔ จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือวัด และผู้ประสบภัยน้ำท่วมของคณะสงฆ์
![](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/07/AAF4BF09-E55C-488A-A40A-CF704E1BA291-2-711x1024.jpg)
พ.ศ.๒๕๕๕ ก่อตั้งรางวัลระดับนานาชาติ “Awakening Leadership Award” และประกาศเกียรติคุณแก่ผู้นำชาวพุทธกว่า ๘๕ ประเทศทั่วโลก ณ องค์การสหประชาชาติ เนื่องในโอกาสฉลองพุทธชยันตี ๒๖๐๐ ปีแห่งการตรัสรู้ (มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๕๗, หน้า ๒๓๘ – ๒๔๘)
![พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)](https://www.manasikul.com/wp-content/uploads/2022/03/1F850FDA-068B-47B1-9C99-0FB76DCBFA16-2999.jpg)