การเรียนในระดับอุดมศึกษา เป็นเป้าหมายของหลายคนที่ปรารถนา พ่อแม่ก็มุ่งหวังจะให้ลูกๆ ได้เรียนจนถึงระดับนี้เพราะอยากเห็นใบปริญญา  ด้วยความเชื่อว่าวันข้างหน้าของลูกจะดีขึ้นหากมีใบปริญญา  แม้จะต้องขายนาขายควายสักเท่าไหร่ก็พร้อมทุ่มเทให้  แต่ว่าหลังจากที่เรียนจบแล้ว กลับพบว่า บัณฑิตหลายคนไม่สามารถหางานทำได้  แม้จะมีใบปริญญาแต่ว่าทักษะความรู้ไม่ตรงตามบริษัทต้องการ  สอบเข้าราชการก็ตำแหน่งน้อยและคอยนาน  จะทำงานอื่นรอก็ไม่ตรงวุฒิ  และบางทีก็ไม่สมดีกรีบัณฑิตจบใหม่

อุดมศึกษาพัฒนาจิต เขียนโดย  พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

 

ไม่ใช่แค่ประเทศไทยที่ประสบปัญหาแบบนี้  ได้มีโอกาสได้สนทนากับคนอินเดียที่เข้ามาทำงานในไทย ที่ผ่านประสบการณ์การทำงานมาแล้วแทบทุกอย่าง  ทั้งขายผ้า เป็นยาม ขายโรตี ขายนาฬิกา แว่นตา และปล่อยเงินกู้  เป็นเวลากว่า ๑๐ ปีที่เขาเข้า-ออก ไทยกับอินเดียและทำงานอย่างหนักเพื่อหาเงินส่งกลับบ้าน  ห้องพักแคบๆ นอนแออัดต้องอดออมกินอย่างประหยัด เสื้อผ้ามีไม่กี่ชุด  แม้จะต้องแต่งตัวให้ดูดี แต่ที่จริงมีดีแค่ที่ใส่ออกจากห้องมานั่นแหละ ถ้าอยู่ในห้องก็นุ่งผ้าผืนเดียว  ถ้าไม่ถามก็คงไม่มีใครรู้ว่า เขาจบปริญญาตรีเอกประวัติศาสตร์ยุคกลาง  มีความชำนาญด้านประวัติศาสตร์โลก และพูดภาษาอังกฤษได้คล่องแค่สำเนียงอินเดียหน่อยเท่านั้นเอง  แต่ที่ต้องมาลุยชีวิตอยู่ในไทยนั้นก็เพราะว่า อินเดียคนเรียนจบเยอะ และหางานทำไม่ได้  จะสอบเข้าราชการทหารก็แข่งขันสูงและเขาเอาคนที่สูง ๑๗๕ ขึ้นไป

สิ่งที่บัณฑิตไทยต้องเผชิญไม่ใช่แค่อาเซียนเท่านั้น  การเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกเทคโนโลยีที่มีผลต่อระบบการทำงาน  ความจำเป็นของแรงงานลดลง ธุรกิจขนาดใหญ่ใช้แรงหุ่นยนต์มากขึ้นเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิต  ธุรกิจ SME ก็ใช้บริการโปรแกรมมือถือบริหารสายส่งผ่านเครือข่ายโลจิสติกส์ ซึ่งเป็นระบบการจัดการการส่งสินค้า ข้อมูล และสิ่งของต่างๆ จากจุดต้นทางไปยังจุดบริโภคตามความต้องการของลูกค้า โดยเจ้าของธุรกิจไม่ต้องแบกรับภาระโกดังคลังสินค้า  ร้านค้าปลีกที่มีสาขาเยอะๆ ไม่ต้องจ้างลูกจ้างประจำ แต่ทำความร่วมมือกับโรงเรียนให้เป็นนักเรียนฝึกงานค่าแรงถูก ถ้าจะกลับบ้านนอกไปทำเกษตรแค่เห็นราคารับซื้อหน้าโรงสีก็แทบจะอยากหนีไปดาวอังคาร

แม้ใบปริญญาอาจไม่สำคัญ แต่ก็ยังจำเป็นมาก ความเครียดจึงสุมกองอยู่ในใจของนักศึกษาหลายคน ที่แบกรับความกดดันบางอย่างไว้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเรียนหนัก ความรักก็มีปัญหา พ่อกับแม่กำลังจะหย่าร้างกัน แม่ป่วย  พ่อแอบไปมีบ้านน้อย เพื่อนที่เคยช่วยทำเชิดใส่  เบื่อเหงาไม่รู้จะไปหาใคร ปัดหน้าเฟซบุ๊กไปจนดึกก็ไม่รู้ว่าตัวเองกำลังหาอะไร  เมื่อตื่นไปเรียนก็ล้าเกิดกว่าจะมีความคิดสร้างสรรค์ ก็แค่ฝืนให้ผ่านไปเป็นวันๆ  เสียงอาจารย์ก็ไม่มีค่าก็แค่เสียงแมงหวี่ที่มีแต่จะทำให้รำคาญ

เมื่อได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ในสาขา IT หรือเทคโนโลยีและสารสนเทศ ซึ่งมาปฏิบัติธรรมระยะสั้น  ณ สำนักปฏิบัติธรรมบ้านไร่ปลายตะวัน ด้วยความที่คณาจารย์มองว่า นักศึกษาจำเป็นต้องพัฒนาด้านจิตใจควบคู่ไปกับวิชาการตามสาขาที่ตนเองเรียน  แต่ตัวชี้วัดความสำเร็จอย่างหนึ่งไม่ใช่แค่ความรู้ตามตำรา  แต่ชีวิตมันต้องเผชิญกับสิ่งต่างๆ ตำตา และบางครั้งก็ตำใจ ทำให้หลายคนบริหารจัดการชีวิตไม่เหมาะสม  กระทั้งอาจจะล้มเหลว  นั่นเป็นเพราะคนรุ่นใหม่ขาดความใส่ใจและขาดความตระหนักในรู้ตนเองอย่างแท้จริง  ผู้เขียนจึงเรียกว่า อุดมศึกษาพัฒนาจิตเพื่อชีวิตดีงาม

มีนักศึกษาบางคนค้นพบว่า การได้สวดมนต์นั่งสมาธิเพียงแค่เล็กน้อยทำให้ใจรู้สึกสงบ และได้มุมมองแง่คิดสำหรับชีวิตเป็นอย่างมาก  บางเรื่องเคยคิดว่ามันยากที่จะปล่อยวางใจ แต่ก็กลายเป็นเรื่องง่ายๆ  เมื่อใจได้พักอย่างสงบ

ดังเช่น นางสาวทราย ปิ่นเงิน สะท้อนความรู้สึกที่ได้จากค่ายนี้ว่า เหมือนได้มาในที่หลบภัยจากความวุ่นวายในสังคมและทำให้ใจนิ่งลง หลังจากฟุ้งซ่านกับปัญหารอบข้าง เป็นความรู้สึกที่ทำให้รู้สึกว่า ร่างกายเบาขึ้น และมีพลังที่ไปสู้ต่อ

“สิ่งที่ได้รู้ถึงความคิดวิธีการทำในสิ่งต่างๆ จากเรื่องเล่าต่างๆ ที่ท่านพระอาจารย์สอน การนั่งสมาธิหรือเดินจงกรมในค่ายนี้ ยิ่งทำให้เข้าใจมากกว่ามีคนที่พูดว่าทำให้มีสติ พอได้นั่งปฏิบัติจริงๆ ทำให้เข้าใจความหมายของคำว่าสติและสมาธิ ขอขอบพระคุณพระอาจารย์มากๆ นะคะ ที่ให้คำสอนในครั้งนี้ ทำให้ชีวิตของหนูดีขึ้นทางจิตใจ”

อนาคตจะเป็นเช่นไรตอบแทนใครไม่ได้เลย แต่เมื่อนักศึกษาได้สะท้อนสิ่งที่ตนเองได้เรียนรู้  ก็มั่นใจได้ว่า แม้ชีวิตจะมีอุปสรรคมันก็จะเป็นแค่อุปกรณ์ให้ไต่ปีนได้สูงขึ้นก็เท่านั้น  ใจที่มั่นคงจิตที่กล้าแข็งจะเผชิญปัญหาด้วยสติปัญญา

การศึกษาที่ไม่ยึดติดแค่ใบปริญญา แต่มุ่งเน้นบ่มเพาะปัญญาและอุปนิสัยใฝ่รู้อยู่เสมอ ตลอดจนถึงจิตที่คิดเมตตาต่อเพื่อนมนุษย์  ละอัตตาตัวตน เป็นเพียงคนที่เบิกบานกับการฝึกตน ทำให้การเรียนดูสนุกและมีความหมาย ไม่ใช่แค่เพื่อตนเอง แต่เพื่อมวลชนและสรรพสัตว์ให้ได้ประโยชน์ไปด้วย มากน้อยก็แล้วแต่เหตุปัจจัย  มีอาชีพเพื่อเลี้ยงตน และบำเพ็ญบารมีเพื่อหล่อเลี้ยงจิตวิญญาณ

ทำให้นึกถึง  คำว่า “จะพัฒนาประเทศต้องเริ่มที่คน  จะพัฒนาคนก็ต้องเริ่มพัฒนาที่จิตใจ”   และเมื่อจิตที่ฝึกดีแล้วย่อมนำความสุขมาให้  จะทำอะไรก็มีแต่ความเจริญ 

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป นำภาวนา
พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป นำภาวนา

อุดมศึกษาพัฒนาจิต เขียนโดย  พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

จากคอลัมน์ โชคดีที่มีพระ หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก  วันพฤหัสบดีที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here